Phân tích chênh lệch thu nhập theo giới dựa trên số liệu vi mô

Đề tài cơ sở

ThS. Nguyễn Thị Kim Thái

Trung tâm Phân tích và Dự báo

2016 - 2016

Giới thiệu nội dung:

Việt Nam là một trong những nước được công nhận có nhiều tiến bộ về bình đẳng giới với chỉ số phát triển giới (Gender development index - GDI) cao hơn một số nước như Nepal, Ấn Độ, Campuchia, và Lào. Theo báo cáo của UNDP năm 2011 chỉ số bình đẳng giới trong phân phối thu nhập đã tăng 31% trong vòng 10 năm 1999-2008 (khoảng cách giới trong thu nhập bình quân đầu người giảm từ 27% xuống còn 17%), mặc dù vẫn tồn tại chênh lệch thu nhập theo giớicao ở nhiều tỉnh, thành phố lớn và phát triển. Ngoài ra, bình đẳng về tuổi thọ và bình đằng về giáo dục cũng tăng lần lượt là 10% và 3%.

Phân phối thu nhập đóng vai trò hết sức quan trọng trong mọi xã hội và hình thái kinh tế. Theo “Báo cáo điều tra lao động việc làm” quý 4 năm 2014 của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ nữ giới tham gia lực lượng lao động là 73,6%, thấp hơn 9 điểm phần trăm so với tỷ lệ này ở nam giới (82,6%). Trong khi đó, tiền lương bình quân của lao động làm công ăn lương nữ chỉ bằng 90% so với lao động nam. Điều đó cho thấy rằng ở Việt Nam chênh lệch thu nhập theo giới vẫn còn đáng kể và cần được cải thiện. Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã xây dựng các cơ chế và chính sách về lao động, đặc biệt là Bộ luật Lao động năm 1995 nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho cả lao động nữ, nhưng việc thực hiện các quy định này còn nhiều bất cập và chưa đi vào cuộc sống. 

Chênh lệch thu nhập theo giới không phải là một vấn đề mới và đã được thảo luận nhiều trong các nghiên cứu quốc tế từ đầu những năm 70 của thế kỷ trước. Tuy vậy, có thể nói nghiên cứu của Blinder – Oaxaca (1973) đã đặt nền móng cho việc phân tích các nhân tố tác động đến chênh lệch thu nhập theo giới. Báo cáo này sẽ dựa trên kỹ thuật phân rã của Blinder- Oaxaca và sử dụng thông tin từ Điều tra lao động việc làm và Điều tra mức sống hộ gia đình để cập nhật và phân rã chênh lệch thu nhập giữa lao động nam và nữ ở Việt Nam.

Đề tài ngoài mở đầu và kết luận gồm 3 phần chính:

Phần 1: Cơ sở lý luận về chênh lệch thu nhập theo giới

Phần 2: Thực trạng chênh lệch thu nhập theo giới ở Việt Nam

Phần 3: Phân tích chênh lệch thu nhập theo giới bằng phương pháp phân rã